NASSS-tool voor de mkb-maakindustrie
Technologie wordt vaak gezien als een manier om werk beter, veiliger en efficiënter te maken of simpelweg als oplossing voor personeelstekorten. Echter, technologische innovatie levert zelden alle voordelen op die ervan worden verwacht. Vaak lopen innovatieve projecten tegen problemen aan omdat ze te complex zijn – en omdat die complexiteit niet optimaal wordt aangepakt.
Wij hebben samen met onze mkb-partners een tool ontworpen die theoretisch en empirisch is onderbouwd (zie ‘Wetenschappelijke basis en doorontwikkeling van de NASSS-tool’ voor meer informatie). Maakbedrijven kunnen deze tool gebruiken om kansen en risico’s van technologische innovatie op de volgende domeinen in kaart brengen: werkproces, technologie, waarde, gebruikers, organisatie, context en tijd. De tool is bedoeld om discussie over technologieontwikkeling en -implementatie tussen stakeholders te stimuleren en kennis en ervaringen samen te brengen. Hierdoor wordt complexiteit zichtbaar en kan worden vastgesteld of een technologische innovatie al dan niet succesvol gaat zijn, maar ook welke stappen nodig en mogelijk zijn om de complexiteit te verlagen en het project alsnog te laten slagen.
Wetenschappelijke basis en doorontwikkeling van de NASSS-tool
Greenhalgh en collega’s (2017) deden uitgebreid onderzoek naar technologische innovaties in de zorg en keken daarbij naar redenen waarom deze door individuen niet werden toegepast of werden genegeerd, of waarom pogingen om de technologie op te schalen, te verspreiden of de innovatie op de lange termijn op organisatie- of systeemniveau in stand te houden, mislukten (Nonadoption, Abandonment, and challenges to the Scale-up, Spread, and Sustainability – NASSS). Op basis van literatuuronderzoek brachten zij de zeven belangrijkste domeinen in kaart en onderzochten, toetsten en verfijnden deze vervolgens op basis van empirisch onderzoek naar technologie-implementatie. In een volgende stap ontwikkelden zij een praktische tool om technologieprojecten in de zorg te begrijpen, te begeleiden, te monitoren en te onderzoeken (Greenhalg et al., 2020). Deze tool vormde – samen met een Nederlandse versies hiervan (Zuidhof et al., 2024) – de basis voor de NASSS-tool voor de maakindustrie.
Als eerste stap voor de doorontwikkeling van de tool hebben wij deze vertaald van de zorgcontext naar de maakindustrie. Vervolgens hebben wij deze vertaling samen met één van onze mkb-partners onder de loep genomen. In een co-design sessie beoordeelden acht deelnemers de duidelijkheid en relevantie van de reeds bestaande vragen en verzamelden wij vervolgens individueel en in groepsverband suggesties voor verbeteringen en nieuwe vragen die specifiek voor de maakindustrie van belang zijn. In een deerde stap werd de – op basis van de co-design aangepaste – versie nog eens ter feedback voorgelegd aan twee van de deelnemers. Stap vier omvatte kleine aanpassingen naar aanleiding van de feedback en het omzetten van te tekstvorm naar een excel-tool. In een laatste stap werd opnieuw feedback gevraagd van één medewerker van een andere mkb-partner. Hierbij lag de nadruk onder meer op het gebruiksgemak van de tool. De voor u liggende tool is dus gebaseerd op een stevig theoretisch en empirisch onderbouwd fundament en is, in nauwe samenwerking met onze mkb-partners en met oog voor pragmatisme, ontwikkeld.
Eismann, M. &. Zuidhof, N. (2026). NASSS-tool voor de mkb-maakindustrie.
Referenties
Greenhalgh, T., Wherton, J., Papoutsi, C., Lynch, J., Hughes, G., A’Court, C., Hinder, S., Fahy, N., Procter, R., & Shaw, S. (2017). Beyond Adoption: A New Framework for Theorizing and Evaluating Nonadoption, Abandonment, and Challenges to the Scale-Up, Spread, and Sustainability of Health and Care Technologies. Journal of Medical Internet Research, 19(11), e367. https://doi.org/10.2196/jmir.8775
Greenhalgh, T., Maylor, H., Shaw, S., Wherton, J., Papoutsi, C., Betton, V., Nelissen, N., Gremyr, A., Rushforth, A., Koshkouei, M., Taylor, J. (2020). The NASSS-CAT Tools for Understanding, Guiding, Monitoring, and Researching Technology Implementation Projects in Health and Social Care: Protocol for an Evaluation Study in Real-World Settings. JMIR Research Protocols, 9(5), e16861. https://doi.org/10.2196/16861
Zuidhof, N., Bults, M. Stokkers-Scholten, J. Linden van der, D., Berg van der, G. Den Ouden, M.E.M. (2024). NASSS Implementatie tool. Benaderd via: implementatie-kapstok-voor-innovatoren.pdf